برترین موزه های چین: سفری به قلب تاریخ، هنر و فرهنگ معاصر - سیکانیوز

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

موزه‌های پکن: پایتخت تاریخ و امپراتوری

1. موزه کاخ (شهر ممنوعه)

موزه کاخ که بیشتر با نام "شهر ممنوعه" شناخته می‌شود، در قلب پکن واقع شده و برای نزدیک به پانصد سال، کاخ امپراتوری و مرکز حکومت 24 امپراتور از سلسله‌های مینگ و چینگ بوده است. این مجموعه با مساحتی در حدود 780,000 متر مربع، بزرگ‌ترین مجموعه کاخ در جهان به شمار می‌رود.

• گنجینه و معماری: شهر ممنوعه که امروزه بزرگترین موزه آثار هنری باستانی چین است، بیش از 1.8 میلیون اثر هنری نادر و ارزشمند را در خود جای داده است. این آثار روایتگر 5000 سال تمدن چین و 600 سال زندگی سلطنتی هستند. معماری سنتی و باشکوه آن با ساختارهای سلسله‌مراتبی، نمادی از اقتدار امپراتوری است و بازدیدکنندگان را مسحور خود می‌کند.
• بازدید: این موزه در روزهای دوشنبه تعطیل است (به جز تعطیلات ملی و ماه‌های ژوئیه و اوت). ساعات بازدید بسته به فصل متغیر است، اما به طور کلی از 8:30 صبح آغاز می‌شود.

گنجینه‌های مشهور موزه کاخ

در میان مجموعه بی‌نظیر موزه کاخ، برخی آثار به دلیل اهمیت تاریخی و ارزش هنری فوق‌العاده، شهرتی جهانی دارند:

• طومار «در کنار رودخانه در طول جشنواره چینگ‌مینگ»: این طومار نقاشی پانوراما که توسط ژانگ زِدوان در دوران سلسله سونگ شمالی (قرن دوازدهم) خلق شده، یکی از مشهورترین شاهکارهای هنر چین است و به آن لقب «مونالیزای چین» داده‌اند. این اثر با جزئیات خیره‌کننده، زندگی پرجنب‌وجوش مردم در پایتخت آن زمان، بیان‌جینگ (کایفنگ امروزی)، را در روز جشنواره چینگ‌مینگ به تصویر می‌کشد. این طومار سندی گران‌بها از زندگی شهری و اجتماعی چین قرون وسطی به شمار می‌رود.
• جام «استحکام ابدی» (Eternal Solid Gold Cup): این جام باشکوه که از طلا، مروارید و جواهرات گران‌بها ساخته شده، به دستور امپراتور چیان‌لونگ از سلسله چینگ ساخته شد تا نمادی از قدرت پایدار و تمامیت ارضی امپراتوری باشد. امپراتور هر سال در اولین روز سال نو، طی مراسمی ویژه با نوشیدن از این جام، برای صلح و رفاه در امپراتوری خود دعا می‌کرد. این جام نه تنها یک شاهکار هنری است، بلکه اهمیت نمادین عمیقی در فرهنگ سیاسی سلسله چینگ دارد.
• مهر امپراتوری (مهر جانشینی قلمرو): این مهر افسانه‌ای که گفته می‌شود به دستور چین شی هوانگ، نخستین امپراتور چین، از یک قطعه یشم گرانبها ساخته شده، نماد نهایی قدرت و مشروعیت ("حکم آسمان") بود. بر روی آن حک شده بود: "با حکم آسمان، باشد که (امپراتور) عمر طولانی و سعادتمند داشته باشد". این مهر در طول تاریخ از سلسله‌ای به سلسله دیگر منتقل می‌شد، اما سرنوشت آن در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و گمان می‌رود که در قرن دهم میلادی برای همیشه گم شده باشد. بنابراین، این مهر یک گنجینه گمشده در تاریخ چین است و در مجموعه موزه کاخ نگهداری نمی‌شود.

2. موزه ملی چین

موزه ملی چین، یکی از بزرگ‌ترین و پربازدیدترین موزه‌های جهان، در ضلع شرقی میدان تیان‌آن‌من قرار دارد. این موزه در سال 2003 از ادغام "موزه تاریخ چین" و "موزه انقلاب چین" به وجود آمد و هدف آن آموزش در مورد هنر و تاریخ غنی چین است.

• مجموعه‌ها: با بیش از 1.7 میلیون اثر، این موزه تاریخ چین را از دوران باستان (حدود 1.7 میلیون سال پیش) تا به امروز پوشش می‌دهد. یکی از شاخص‌ترین آثار آن، «هو مو وو دینگ» (Houmuwu Ding)، بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین اثر برنزی باقی‌مانده از جهان باستان است.
• گنجینه‌های نمادین دیگر: علاوه بر دینگ مشهور، این موزه گنجینه‌های دیگری را نیز در خود جای داده است :
  • ظروف برنزی شانگ و ژو: مجموعه‌ای نفیس از ظروف آیینی، سلاح‌ها و مجسمه‌ها که بازتابی از باورهای مذهبی و ساختارهای اجتماعی آن دوران هستند.
  • سفالینه‌ها و سرامیک‌ها: این مجموعه تحول فناوری و زیبایی‌شناسی را از سفال‌های رنگی فرهنگ‌های نوسنگی تا سرامیک‌های پیشرفته سلسله‌های تانگ، سونگ، مینگ و چینگ به نمایش می‌گذارد.
  • نقاشی و خوشنویسی: آثار گرانبهایی از بزرگترین استادان تاریخ چین که اوج هنر و فلسفه چینی را به تصویر می‌کشند.
  • اشیاء سلطنتی: مجموعه‌ای از لباس‌ها، جواهرات و لوازم شخصی امپراتوران که زندگی مجلل دربار را روایت می‌کند.
  • تاریخ معاصر: بخشی از موزه به تاریخ مدرن چین از جنگ تریاک تا تأسیس جمهوری خلق چین اختصاص دارد.

موزه‌های شی‌آن: پایتخت باستانی و ارتش سفالین

1. موزه آرامگاه امپراتور کین شی هوانگ (ارتش سفالین)

کشف ارتش سفالین در سال 1974، یکی از شگفت‌انگیزترین اکتشافات باستان‌شناسی قرن بیستم محسوب می‌شود. این مجموعه عظیم، که برای محافظت از کین شی هوانگ، اولین امپراتور چین، در زندگی پس از مرگ ساخته شده، نمادی از قدرت نظامی و هنر بی‌بدیل سلسله کین است.

• گودال‌ها و آرایش نظامی: ارتش در چندین گودال با آرایش نظامی دقیق به نمایش گذاشته شده است:

  • گودال شماره 1: بزرگترین گودال و بدنه اصلی ارتش است که بیش از 6000 سرباز پیاده‌نظام و ارابه را در یک آرایش جنگی مستطیلی جای داده است. سه ردیف کماندار در جلوی این سپاه، نقش طلایه‌دار را ایفا می‌کنند.
  • گودال شماره 2: این گودال یک واحد نظامی ترکیبی و متحرک شامل سواره‌نظام، پیاده‌نظام و کمانداران زانو زده را به نمایش می‌گذارد و نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری تاکتیکی ارتش کین است.
  • گودال شماره 3: این گودال کوچک که به نظر می‌رسد مقر فرماندهی باشد، شامل افسران عالی‌رتبه و یک ارابه فرماندهی است و ساختار سلسله مراتبی ارتش را نشان می‌دهد.
  • گودال شماره 4: این گودال خالی است و گمان می‌رود ساخت آن به دلیل مرگ ناگهانی امپراتور ناتمام مانده باشد.

• انواع سربازان سفالی: هر سرباز دارای چهره و جزئیات منحصربه‌فردی است.

  • ژنرال‌ها: بلندقدتر و درشت‌اندام‌تر از سربازان عادی هستند و با زره‌های پیچیده‌تر و کلاه‌های متمایز، درجه بالای خود را به نمایش می‌گذارند.
  • کمانداران: در دو حالت ایستاده و زانو زده، با لباس‌های سبک‌تر برای چابکی بیشتر، به تصویر کشیده شده‌اند.
  • پیاده‌نظام: بدنه اصلی ارتش را تشکیل می‌دهند، زره به تن دارند و سلاح‌هایی مانند نیزه و شمشیر حمل می‌کردند. جزئیات چهره و مدل موی آنها بسیار دقیق است.

2. موزه تاریخ شاآنشی

این موزه که در شهر شی‌آن، پایتخت باستانی چندین سلسله، واقع شده، به عنوان "مروارید سلسله‌های باستانی و خانه گنجینه‌های چینی" شهرت دارد. معماری مدرن این موزه که ساخت آن از 1983 تا 2001 به طول انجامید، از سبک باشکوه معماری سلسله تانگ با سقف‌های شیب‌دار و ستون‌های استوار الهام گرفته شده است.

• آثار برجسته: موزه تاریخ شاآنشی دارای بیش از 370,000 قلم شیء تاریخی است.
  • نقاشی‌های دیواری مقبره‌های سلسله تانگ: این نقاشی‌ها که از مقبره‌های اشراف کشف شده‌اند، پنجره‌ای زنده به زندگی روزمره، شکار، بازی چوگان، ضیافت‌ها و تعاملات فرهنگی در جاده ابریشم هستند. رنگ‌های شاداب آنها پس از قرن‌ها همچنان زنده به نظر می‌رسند.
  • گنجینه روستای هه‌جیا (Hejiacun Hoard): این مجموعه که به طور تصادفی کشف شد، شامل بیش از هزار شیء نفیس از طلا، نقره و یشم است که احتمالاً به یکی از شاهزادگان تانگ تعلق داشته است. این گنجینه اوج هنر فلزکاری و تبادلات فرهنگی آن دوران را نشان می‌دهد.
  • ظروف برنزی باستانی: این موزه مجموعه‌ای غنی از ظروف برنزی سلسله‌های شانگ و ژو را در خود جای داده است. این ظروف که در مراسم آیینی برای ارتباط با نیاکان استفاده می‌شدند، نمادی از قدرت و جایگاه اجتماعی بودند و کتیبه‌های روی آنها اطلاعات تاریخی ارزشمندی را ارائه می‌دهند.

موزه‌های شانگهای: تلفیق هنر باستان و مدرنیته

1. موزه شانگهای

موزه شانگهای که در میدان مردم این شهر قرار دارد، یکی از برترین موزه‌های هنر باستانی چین است. معماری ساختمان موزه با الهام از یک ظرف برنزی باستانی چینی (دینگ) طراحی شده که نمادی از فرهنگ و تاریخ این کشور است.

• مجموعه‌های تخصصی: این موزه با بیش از 120,000 اثر، به ویژه در زمینه‌های ظروف برنزی، سرامیک، خوشنویسی و نقاشی شهرت جهانی دارد. آثار آن بر اساس موضوع دسته‌بندی شده‌اند و تاریخ هنر چین را از دوران ماقبل تاریخ تا سلسله چینگ پوشش می‌دهند.

2. نیروگاه هنر شانگهای (Power Station of Art - PSA)

این موزه که در 1 اکتبر 2012 افتتاح شد، به عنوان اولین موزه دولتی هنر معاصر در سرزمین اصلی چین، جایگاهی منحصر به فرد دارد. این موزه بر هنر معاصر تمرکز دارد و مکمل موزه شانگهای (هنر باستان) و کاخ هنر چین (هنر مدرن) است.

• معماری: از تولید برق تا تولید فرهنگ: این موزه در ساختمان سابق یک نیروگاه برق به نام "نانشی" با قدمتی که به سال 1897 بازمی‌گردد، واقع شده است. تبدیل این فضای صنعتی به موزه، نمادی از گذار شانگهای از عصر صنعتی به یک مرکز فرهنگی جهانی است. دودکش عظیم 165 متری آن، فضایی الهام‌بخش برای نمایش آثار معاصر فراهم کرده است.
• میزبان دوسالانه شانگهای: این موزه میزبان "دوسالانه شانگهای"، معتبرترین دوسالانه هنر معاصر در چین است که بستری برای هنرمندان چینی و بین‌المللی فراهم می‌کند.

موزه‌های هنگ کنگ: تلاقی فرهنگ‌ها و روایت‌ها

1. موزه M+

موزه M+ که در نوامبر 2021 در منطقه فرهنگی کولون غربی هنگ کنگ افتتاح شد، اولین موزه جهانی فرهنگ بصری معاصر در آسیا است. این پروژه با هدف رقابت با موزه‌هایی چون تیت مدرن لندن و موزه هنر مدرن نیویورک (MoMA) ساخته شده است.

• معماری نمادین: ساختمان موزه توسط شرکت هرتسوگ و دمورن طراحی شده است. این بنا با شکل "T" معکوس و یک صفحه نمایش LED عظیم، آثار هنری دیجیتال را بر خط افق هنگ کنگ به نمایش می‌گذارد. این مجموعه شامل 33 گالری، سالن‌های سینما و یک مرکز تحقیقاتی است.
• مجموعه‌ها و نمایشگاه‌ها: مجموعه‌های M+ بر هنرهای تجسمی، طراحی، معماری و تصاویر متحرک تمرکز دارند. هسته اصلی آن، مجموعه سیگ (Sigg Collection)، جامع‌ترین گنجینه هنر معاصر چین از دهه 1970 تا 2012 است.

2. موزه تاریخ هنگ کنگ

این موزه که در سال 1975 تأسیس شد، وظیفه حفظ و نمایش میراث تاریخی و فرهنگی این منطقه را بر عهده دارد. این موزه با مجموعه‌ای بالغ بر 170,000 قلم شیء، روایتگر داستانی طولانی است.

• نمایشگاه "داستان هنگ کنگ": گل سرسبد این موزه، نمایشگاه دائمی "داستان هنگ کنگ" (The Hong Kong Story) بود که تاریخ منطقه را از 400 میلیون سال پیش تا سال 1997 به تصویر می‌کشید. این نمایشگاه که در سال 2020 برای بازسازی بسته شد، با بازسازی‌های دقیق خیابان‌های قدیمی، تجربه‌ای زنده از تحولات هنگ کنگ ارائه می‌داد.
• مجموعه‌های کلیدی: مجموعه‌های موزه شامل آثار باستان‌شناسی، قوم‌نگاری، تاریخ طبیعی و اسناد مربوط به تاریخ نظامی منطقه است.

موزه‌های برجسته در دیگر نقاط چین

1. موزه نانجینگ: کاخی برای تاریخ و هنر

موزه نانجینگ، واقع در پای کوه بنفش، یکی از اولین، بزرگترین و سه موزه برتر چین به شمار می‌رود. این موزه که در سال 1933 تأسیس شد، میزبان بیش از 400,000 اثر از دوران پارینه‌سنگی تا معاصر است.

• ساختار نمایشگاهی: این موزه از چندین تالار اصلی تشکیل شده است :

  • تالار تاریخ: سیر تاریخی منطقه جیانگسو را به تصویر می‌کشد.
  • تالار هنر: به نمایش شاهکارهای هنری چین اختصاص دارد.
  • تالار جمهوری چین (1912-1949): تصویری زنده از دورانی که نانجینگ پایتخت بود ارائه می‌دهد.
  • گالری‌های دیگر: شامل گالری میراث فرهنگی ناملموس و گالری دیجیتال نیز می‌شود.

• شاخص‌ترین گنجینه‌ها:

  • لباس تدفین یشمی با نخ طلا: لباسی ساخته شده از هزاران قطعه یشم که در دوران سلسله هان برای حفظ بدن از پوسیدگی استفاده می‌شد. نخ طلا نشان‌دهنده جایگاه امپراتوری متوفی بود.
  • نقاشی آجری "هفت حکیم بیشه بامبو": یکی از مهم‌ترین نمونه‌های نقاشی دوران شش سلسله که گروهی از ادیبان تائوییست را به تصویر می‌کشد.
  • ظروف چینی آبی و سفید امپراتوری: شاخص‌ترین نمونه، گلدان بزرگ چینی آبی و سفید با طرح شکوفه‌های آلو از سلسله یوان است. رنگدانه کبالت آن از ایران وارد می‌شد که نمادی از تبادلات فرهنگی در جاده ابریشم است.

2. موزه سانشینگ‌دویی: پنجره‌ای به یک تمدن فراموش‌شده

این موزه در استان سیچوآن، میزبان آثاری از تمدن اسرارآمیز «شو» (Shu) از عصر برنز است. اکتشافات این محوطه درک سنتی از تاریخ چین را متحول کرد و ثابت کرد که یک پادشاهی بسیار پیشرفته همزمان با سلسله شانگ وجود داشته است.

• آثار برجسته و منحصربه‌فرد:
  • ماسک‌های برنزی غول‌پیکر: نمادین‌ترین آثار این مجموعه، ماسک‌هایی با چشم‌های برآمده و گوش‌های اغراق‌شده هستند.
  • درختان برنزی: بزرگترین آنها با ارتفاع نزدیک به 4 متر، بزرگترین شیء برنزی یکپارچه کشف‌شده در جهان است.
  • عصای طلایی: عصایی به طول 1.43 متر که با ورق طلا پوشانده شده و نماد قدرت بوده است.
• تأثیر بر تاریخ‌نگاری چین: کشف سانشینگ‌دویی نظریه «منشأ واحد» تمدن چین را رد کرد و الگوی «وحدت در کثرت» را مطرح ساخت که در آن فرهنگ‌های منطقه‌ای متعدد به طور همزمان توسعه یافته‌اند.

موزه‌های غیرمعمول و منحصربه‌فرد

1. موزه هندوانه چین (China Watermelon Museum)

این موزه منحصربه‌فرد در منطقه داشینگ پکن، که به «زادگاه هندوانه» در چین شهرت دارد، واقع شده است. این موزه که در سال 2002 تأسیس شد، با استفاده از مدل‌های مومی و اشعار باستانی، تاریخ و فرهنگ کشت این میوه را به نمایش می‌گذارد.

2. موزه فرهنگ اسب هیلان (Heilan Horse Culture Museum)

این موزه مجلل که به «کاخ مرمرین اسب‌ها» شهرت دارد، در استان جیانگ‌سو قرار دارد. این موزه یک «نمایشگاه زنده» است و میزبان بیش از 300 اسب از 43 نژاد مختلف در اصطبل‌های مجلل است. این موزه تنها موزه در جهان است که مجموعه‌ای زنده از نژادهای اسب را در چنین محیطی به نمایش می‌گذارد.

خلاصه

موزه‌های برتر چین، هر یک بخشی از پازل عظیم تاریخ و فرهنگ این سرزمین را تکمیل می‌کنند. از شکوه امپراتوری در موزه کاخ (شهر ممنوعه) با گنجینه‌هایی چون طومار «در کنار رودخانه» و گستردگی تاریخ در موزه ملی چین در پکن، تا شگفتی ارتش سفالین در موزه آرامگاه امپراتور کین شی هوانگ با آرایش نظامی دقیق گودال‌هایش ، هر کدام تجربه‌ای بی‌نظیر را ارائه می‌دهند. موزه تاریخ شاآنشی با معماری الهام‌گرفته از سلسله تانگ، گنجینه‌هایی چون نقاشی‌های دیواری مقبره‌ها و گنجینه روستای هه‌جیا را به نمایش می‌گذارد. موزه نانجینگ با آثاری چون لباس تدفین یشمی، عمق باورهای باستانی را نشان می‌دهد. در این میان، موزه سانشینگ‌دویی با آثار اسرارآمیز تمدن «شو»، درک ما از تاریخ چین باستان را بازنویسی کرده و نظریه «وحدت در کثرت» را به اثبات رسانده است. در کنار این غول‌های تاریخی، موزه‌های مدرن نقشی حیاتی ایفا می‌کنند. موزه شانگهای با تمرکز بر هنر باستان، نیروگاه هنر شانگهای به عنوان اولین موزه دولتی هنر معاصر در سرزمین اصلی چین ، و موزه M+ در هنگ کنگ به عنوان یک قطب جهانی فرهنگ بصری ، پویایی صحنه هنری معاصر را به نمایش می‌گذارند. علاوه بر این، موزه‌های غیرمعمولی مانند موزه هندوانه چین و موزه فرهنگ اسب هیلان، تنوع فرهنگی این کشور را آشکار می‌سازند. بازدید از این موزه‌ها فرصتی استثنایی برای درک عمیق‌تر یکی از کهن‌ترین و در عین حال پویاترین تمدن‌های جهان است.